متكديان شيك شده اند!

 تجربه مسئولان دخيل در امر ساماندهى متكديان نشان مى دهد كه از دلايل رشد تكدى گرى در جامعه و موفق نبودن طرح هايى همچون ساماندهى متكديان كمك مردم به نيازمندان غير واقعى است. اين امر سبب شده گونه اى جديد از تكدى گرى در جامعه شكل بگيرد كه كارشناسان از آن به عنوان «تكدى گرى نوين» نام مى برند.

طرح ساماندهى متكديان براساس مصوبه شوراى عالى ادارى كشور از سال 81 به طور جدى از سوى نهادهاى ذى ربط كه مهم ترين آن شهردارى، نيروى انتظامى، وزارت كشور، سازمان بهزيستى، كميته امداد و وزارت كار و امور اجتماعى است اجرايى شد. براساس اين قانون سازمان بهزيستى متولى تحويل گرفتن، نگهدارى، آموزش و حمايت متكديان، كميته امداد متولى حمايت و هدايت متكديان، وزارت كار و امور اجتماعى متولى آموزش رايگان و تأمين شغل آنان، نيروى انتظامى مسئول جمع كردن آنان از سطح شهر و شهردارى مسئول كمك به نيروى انتظامى و ايجاد سازو كارهاى لازم براى متكديان بى خانمان است.

اين قانون در حالى هر سال در كشور به طور مقطعى اجرا مى شود كه هم اكنون شاهد وجود بسيارى از متكديان بر سر چهار راه ها، خيابان ها، ايستگاه هاى مترو و پايانه هاى مسافربرى هستيم. امروزه چشمانمان به ديدن انواع متكديان عادت كرده است ضمن اين كه در اين سال ها شيوه تكدى گرى از حالت سنتى خود فاصله گرفته و به حالت نوين درآمده است؛ افرادى با پوشيدن لباس هاى مرتب و منظم گونه اى جديد از تكدى گرى را در سطح شهر رواج داده اند. به گفته كارشناسان كمك هاى مردم به افراد مختلف سبب شده است كه انواع تكدى گرى در شهر رواج پيدا كند. طبق آمارهاى شهردارى تهران در سال ،85 فقط 7 درصد از مجموع 5  هزار و 43 متكدى جمع آورى شده در شهر تهران نيازمند واقعى بوده و بيش از 93 درصد آنان، افراد حرفه اى و شياد بوده اند. از اين تعداد 49  درصد سابقه كيفرى داشته اند و 16 درصد مددجوى سازمان بهزيستى و7  درصد اتباع بيگانه بوده اند. براساس اين آمار، 39 درصد متكديان جمع آورى شده بيسوادند.

تا وقتى مردم به متكديان كمك مى كنند اين مشكل حل نخواهد شد

معاون اجتماعى شهردارى تهران درباره گونه هاى جديد تكدى گرى در شهر و علت آن مى گويد: بسيارى از متكديان جمع آورى شده مهاجرند. اين افراد در كلانشهرهايى مانند تهران ديگر نگران شناخته شدن از سوى آشنايان و فاميل نيستند. به عبارتى گسسته شدن از جامعه، خانواده و شهر به اين افراد اجازه مى دهد بدون نگرانى از شناسايى چهره دست به تكدى گرى بزنند. بسيارى ازاين افراد هم براى كار به شهر مى آيند و اگر كارى پيدا نكنند اقدام به تكدى گرى مى كنند. اين گروه انواع تكدى گرى را در شهر رواج داده اند.

احمد نوريان با اشاره به اين كه از نيمه دوم شهريور ماه تاكنون ساماندهى متكديان آغاز شده است و نيروى انتظامى با متكديانى كه به شيوه نوين هم تكدى گرى مى كنند بر خورد خواهد كرد، مى گويد: در حال حاضر نقاط حضور متكديان شناسايى شده است و مسئولان دخيل در امر ساماندهى متكديان به آنان تفهيم كرده اند كه اقدام آنان جرم محسوب مى شود و اگر نيازمند واقعى هستند ما آنان را به كميته امداد معرفى خواهيم كرد. اما با توجه به درآمد بالاى تكدى گرى، آنان حاضر نمى شوند مستمرى بگير بهزيستى يا كميته امداد باشند. متأسفانه تا زمانى كه مردم به افراد متكدى كمك مى كنند، هيچ وقت معضل متكديان در كشور حل نخواهد شد.

نوريان به اقدام هاى دستگاه هاى گوناگون در امر ساماندهى متكديان اشاره مى كند و مى گويد: «شهردارى با همكارى دستگاه هاى گوناگون اقدام هاى پيگيرانه و پيشگيرانه انجام مى دهد تا زمينه آسيب اجتماعى تكدى گرى در جامعه كاهش يابد. نيروى انتظامى با همكارى شهردارى، متكديان را از سطح شهر جمع مى كند و آنان وارد مراكز مخصوص شهردارى مى شوند. در آنجا با همكارى تيم كارشناسان، افراد نيازمند، حرفه اى و شياد شناسايى و به ارگان هاى مربوطه سپرده مى شوند. البته در طرح امسال بيشتر روى كاريابى آنان تأكيد شده است و مشكل بيكارى افرادى كه مستحق باشند، با همكارى وزارت كار برطرف مى شود.

به گفته نوريان در سال گذشته بيش از 3 ميليارد تومان براى جمع آ ورى متكديان از سطح شهر هزينه شد و امسال بودجه آسيب ها در شهردارى 50 درصد افزايش داشته است.

متكديان شيك شده اند!

برابر ماده 712 و 713 قانون مجازات اسلامى، تكدى گرى جرم محسوب مى شود و افرادى كه تكدى گرى يا كلاشى را پيشه خود قرار داده باشند و از اين راه امرار معاش كنند، به حبس يك تا 3 ماه محكوم خواهند شد و چنانچه با وجود توان مالى، تكدى گرى كنند تمام اموال آنها مصادره خواهد شد. البته با توجه به شيوه جديد تكدى گرى در تهران جمع آورى متكديانى كه با ظاهرى شيك به تكدى گرى مى پردازند نيز در دستور كار قرار گرفته است.

مديركل بهزيستى استان تهران در اين باره مى گويد: آنچه ظاهر شهر نشان مى دهد اين است كه تعداد متكديان در تهران بسيار كم شده اما در واقع رويكرد آنان به تكدى گرى تغيير كرده است. متكديان براى مصونيت در برابر مأموران شهردارى و نيروى انتظامى به روش هاى جديد گدايى روى آورده اند و با چهره اى شيك يا به صورت دستفروش در سطح شهر ظاهر مى شوند. نيروى انتظامى برخورد با اين افراد را هم به طور جدى در برنامه هاى خود دارد.

دكتر محمد نفريه با اشاره به اين كه سودآورى و درآمد بالا عامل گرايش عده اى از افراد به تكدى گرى شده است، مى گويد: درآمد حاصل از گدايى از متوسط درآمد يك كارمند فعال در جامعه بالاتر است و عده اى از اين افراد تحمل كار با حقوق پائين را ندارند، در نتيجه آسان ترين شيوه را براى كسب درآمد پيش مى گيرند. البته بهترين راه براى كنترل اين پديده اين است كه مردم به هيچ عنوان به متكديان در سطح شهر كمك نكنند و ساماندهى و حمايت از نيازمندان را به سازمان ها و ارگان هاى متولى واگذار كنند.

وى با تأكيد بر اين كه در حوزه فعاليت بهزيستى، درباره نگهدارى متكديان هيچ لفظى تعريف نشده است، مى گويد: مديريت كلى جمع آورى متكديان با استاندارى تهران است و بهزيستى تنها به افراد گروه هدف خود كه شامل بيماران روانى مزمن، سالمندان، كودكان يا زنان بى خانمان اند خدمات ارائه مى كند. متكديان گروه هدف بهزيستى به مراكز خصوصى تحت نظارت سازمان فرستاده مى شوند. آنانى كه نيازمند نگهدارى هستند زير پوشش سازمان قرار خواهند گرفت و براى افرادى كه نيازمند شغل اند شرايط اشتغال فراهم خواهد شد.

وى تأكيد مى كند: دستگاه هاى مختلف در امر ساماندهى متكديان اقدام هاى خود را انجام مى دهند و ما به هيچ عنوان قبول نداريم كه تعداد متكديان در سطح شهر بيشتر شده است.

اشتغال، تنها مشكل متكديان

در اين باره كه چرا طرح ساماندهى متكديان با موفقيت اجرا نمى شود، «رفعت بيات» نماينده مجلس شوراى اسلامى اين گونه توضيح مى دهد: مسئولان اجرايى بايد به صورت كلان به بحث ساماندهى متكديان نگاه كنند، ما با طرح هاى مقطعى و زودگذر نمى توانيم اين بحث را كنترل كنيم. متأسفانه مسئولان دخيل در امر ساماندهى متكديان درباره اشتغال آنان تصميم جدى نگرفته اند. اشتغال تنها موضوعى است كه با آن مى توانيم مشكل تكدى گرى در جامعه را كاهش دهيم. به ويژه در شهرستان ها و روستاهاى كشور بايد در بخش كشاورزى سرمايه گذارى كنيم كه اين روند به كندى پيش مى رود.

به گفته بيات، سازوكارهاى حمايتى را در جامعه بايد افزايش دهيم. متأسفانه نظام حمايتى قوى درباره نيازمندان وجود ندارد و حتى كسانى كه به شيوه هاى جديد تكدى گرى مى كنند نيازمند كار و نظام حمايتى محكم هستند.

منبع: ایران